گذاشت . بدين‌ترتيب نقش سياسى قراقويونلوها در خاور نزديك به پايان رسيد « 1 » . اينكه چند دهه بعد شاخه‌اى از اين سلسله توانست حكومتى در خاك هند در گل كنده برپا كند ، خارج از حوصله بررسى ماست . با زوال خاندان حاكمه قراقويونلوها ، هم دولت قراقويونلو و هم اتحاديه‌اى با اين نام از صفحه روزگار محو شد . چيزى نگذشت كه متصرفات آنان به دست اوزون حسن افتاد . ايلات منفردى كه با آنان متحد شده بودند ، در پى همبستگيهاى جديد برآمدند . شمارى از آنان با اوزون حسن كه اتحاديه ايلى او متصرفات و قدرت چشمگيرى يافته بود ، متحد شدند . 5 - دوران شكوفايى آق قويونلوها اوزون حسن با پيروزى غيرمنتظرانه بر جهانشاه در كانون صحنه تاريخ ايران قرار گرفت . در حالى كه او پيشتر كسى جز يكى از اميران جاه‌طلب تركمان با علائق منطقه‌اى غيراز ايران به حساب نمىآمد ، حال با ميراثى كه از قراقويونلوها به دست آورده بود ، قلمروى بالغ بر كل سرزمين ايران را صاحب شده بود . او همچنين همسايه بلافصل تيموريان گرديد ؛ و در حالى كه وى و پيشينيانش از متحدان وفادار به تيموريان بودند ، در اين زمان اين اتحاد و وفادارى - به احتمال قوى با ظهور او در صحنه - در بوته ترديد و تعويق افتاده است . شايان ذكر است كه توسعه متصرفات جهانشاه به سمت شرق پس از سال 850 / 1447 يعنى سال مرگ شاهرخ ، به حساب تيموريان صورت گرفت . هرات كه بعدها به تصرف او درآمد ولى بالاجبار از آن دست كشيد ، هديه‌اى بود كه درك و فهم ابو سعيد ، نتيجه تيمور ، آن را ربود و آن هم زمانى بود كه در صفر سال 863 / دسامبر 1458 مسائل و مشكلات محلى موجب بازگشت جهانشاه به كانون مناطق اصلى خود شد . حسنعلى نيز پس از مرگ پدرش با موفقيت تمام به سمت ابو سعيد برگشت تا او را در برابر اوزون حسن حمايت كند . تيموريان با آگاهى از اينكه هيچ نوع اميدى براى بازپس‌گيرى مناطق متصرفه تركمانان نيست ، شتابزده به سمت غرب راندند . البته عامل مهم ديگر در نظر تيموريان خطرى بود كه از سوى حاكمان فعالى چون اوزون حسن برخاسته بود كه اگر فرصت مىيافت مرزهاى دولت جديد تركمان را از شرق آناتولى تا مرزهاى شرقى ايران توسعه مىداد . مذاكراتى كه براى جلوگيرى از پيشرفت ابو سعيد به غرب ايران صورت گرفت ، نتيجه‌اى نداد ؛ حتى

--> ( 1 ) - مىتوان دريافت كه منطقه بعدى خانات ماكو با منطقه قراقويونلوها يكى بود و با اين اويماق ( اتحاديه ) در ارتباط بودند : رجوع كنيد به گوردلفسكى ، « قراقويونلوها » .